แมวกวัก มาเนะคิเนโคะ
มาเนะคิเนโคะ หรือ มาเนะกิ เนะโกะ คือชื่อของแมวกวัก ตามความเชื่อของชาวญี่ปุ่นเชื่อว่า มาเนะคิเนโคะ จะนำความสุข โชคลาภ ทรัพย์สินเงินทองมาให้ จึงมีการนำตุ๊กตาแมวในรูปแบบต่างๆ มาตั้งไว้ในบ้าน ในร้านค้า จะทำให้การค้าขายดี ร่ำรวย
จากหลักฐาน ที่ค้นพบมีการปรากฏขึ้นครั้งแรก ของแมวกวัก ในตอนปลายสมัยเอโดะ (ปี 1603-1867) โดยค้นพบได้ จากหลักฐานที่เป็นเอกสาร ที่มีการตีพิมพ์ ในหนังสือพิมพ์ในปี 1870 (ยุคเมจิ) ซึ่งระบุว่า มีการแจกแมวกวัก ในศาลเจ้าแห่งหนึ่งใน โอซากา และมีการลงโฆษณา เกี่ยวกับแมวกวัก ในหนังสือพิมพ์ในปี 1902 ด้วย
จริงๆ แล้วท่าแมวกวักอาจมาจาก ท่าของแมวที่กำลังทำความสะอาด ใบหน้า ก่อนฝนตก แมวจะทำความสะอาดใบหน้า เพราะมันรู้สึกกระวนกระวาย เมื่ออากาศเปลี่ยน จึงใช้เท้าป้าย ไปตามหน้าตาของมัน ในประเทศจีน จึงมีสำนวนที่ว่า...เมื่อแมวล้างหน้า ฝนจะตก
หรือถ้าเป็นความเชื่อของชาวญี่ปุ่น ก็มีการแปลความหมาย ใกล้เคียงกันคือ ถ้าเห็นแมวทำความสะอาดหน้า หมายความว่ากำลังจะมีแขกมาหา จึงมีความเชื่อ ต่อไปว่าถ้าเห็นแมวทำความสะอาดหน้าเมื่อไร จะมีลูกค้าเข้าร้าน นี่อาจเป็นต้นกำเนิดของ “มาเนะคิเนโคะ”
มีการเล่าขาน ของตำนานการเกิดขึ้นของแมวกวักอยู่ 3 เรื่องดังนี้
The Temple Cat : มี Lord ผู้มั่งคั่งได้หลบฝนตกฟ้าคะนองอยู่ใต้ต้นไม้ใกล้วัด Gotoku-ji ซึ่งชำรุดทรุดโทรม ในขณะที่หลบอยู่นั้น ก็เห็นแมว ของพระในวัด กวักเรียกเชื้อเชิญให้เข้าไปในวัด ในขณะที่ท่าน Lord เข้าไปในวัด ฟ้าก็ผ่าลงมาที่ต้นไม้ ท่าน รอดตาย และสำนึกในบุญคุณ จึงช่วยบูรณะวัดให้กลับมางดงามดังเดิม จนกระทั่ง เมื่อแมวตายก็ได้สร้าง Maneki Neko ขึ้นด้วยความเคารพ
The Courtesan : มีโสเภณีชั้นสูงนางหนึ่งชื่อ Usugumo อาศัยอยู่ใน Yoshiwara ได้เก็บแมวมาเลี้ยง ด้วยความรัก และทะนุถนอมเป็นอย่างดี คืนหนึ่ง แมวดึงกิโมโนของเธอ แต่เธอก็ไม่ได้ว่าอะไร แมวก็ยังทำเหมือนเดิมจนเจ้าของสำนักเห็นเข้า ก็เชื่อว่าแมว เป็นแม่มดจึงตัดหัวแมวทิ้ง หัวแมวกระเด็นไปบนเพดาน และฆ่างูที่ซ่อนอยู่บนเพดานตาย Usugumo เศร้าโศกเสียใจ กับการตายของแมว จนมีลูกค้าท่านหนึ่ง ได้แกะสลักไม้ให้เหมือนแมว ของเธอ เพื่อเป็นของขวัญ ซึ่งก็กลายมา Maneki Neko ในปัจจุบัน
The Old Woman : มีหญิงแก่อาศัยอยู่ใน Imado ถูกบังคับให้ขายแมว เพื่อเลี้ยงปากท้องเนื่องจากความจน แล้วแมว ก็มาเข้าฝันบอกให้หญิงแก่ ปั้นรูปแมวด้วยดินเหนียว แล้วขาย ซึ่งปั้นเท่าไรก็ขายหมด จนหญิงแก่มีฐานะร่ำรวย
มาเนะคิเนโคะ มี 2 แบบ คือ แบบยกขาข้างซ้าย และยกขาข้างขวา ตามความเชื่อมีอยู่ว่า ถ้ายกขาข้างซ้าย จะเรียกลูกค้า ถ้ายกขาข้างขวา จะเรียกเงิน ให้ไหลมาเทมาและนำโชคลาภมาให้ มีความเชื่อหลายอย่างที่เกี่ยวกับการกวักมือของแมว บางตำนานเชื่อกันว่า ยิ่งมือข้างที่แมวกวักยาวมากเท่าไร ก็จะนำโชคลาภมาให้มากเท่านั้น
สีก็มีความสำคัญ กับการแบ่งประเภทของแมวกวักด้วย ซึ่งสีของแมวกวัก แต่ละสีก็จะมีความหมายแตกต่างกันไป
1. Tricolor ตัวแมวเป็นสีขาว และมีจุดดำอยู่บนพื้น สีส้ม ซึ่งเป็นสีแห่งโชคลาภ และเป็นที่นิยมมากที่สุด ในญี่ปุ่นตอนนี้ ความเชื่อ และความนิยมที่เกิดขึ้น กับสีแบบนี้มีความเกี่ยวข้องกับสายพันธุ์แมว ที่เรียกว่า Japanese Bobtail cat (แมวหางกุดที่เป็นสายพันธุ์โบราณของญี่ปุ่น) ที่ค่อนข้างหายาก
2. สีขาว หมายถึง ความบริสุทธิ์ และเป็นสีที่ได้รับความนิยม รองลงมาจาก แมวกวักสามสี
3. สีดำ มีความหมาย เกี่ยวกับสุขภาพดี และขับไล่สิ่งชั่วร้าย เป็นที่นิยมสำหรับผู้หญิง เนื่องจากมีความเชื่อว่า จะสามารถขับไล่ผู้ที่ไม่ประสงค์ดีหรือเหล่ามิจฉาชีพที่สะกดรอยตามมา
4. สีแดง เป็นสีแห่งความคุ้มครอง ซึ่ง สามารถป้องกันปีศาจร้าย และความเจ็บป่วย
5. สีทอง เป็นสีที่แสดงถึง ความมั่งคั่งร่ำรวย
6. สีชมพู ซึ่งไม่ได้มีมาแต่ดั้งเดิม แต่ค่อนข้างเป็นที่นิยมในปัจจุบัน และเป็นสีที่ ให้โชคเกี่ยวกับความรัก
7. สีม่วง เป็นสีที่ให้ พลังแห่งศิลปะ
8. สีเขียว จะนำพาความ สำเร็จในเรื่องของการศึกษา การตกแต่งแมวกวัก ด้วยผ้ากันเปื้อน ปลอกคอ และกระดิ่ง สำหรับปลอกคอมีความเกี่ยวข้อง กับการรัดปลอกคอ และห้อย กระดิ่งให้แมวที่ถูกเลี้ยงอยู่ใน บ้านของพวกคหบดีที่มั่งมีในสมัยเอโดะ
...
เรื่องราวของแมวกวัก ก็จบลงไปแบบย่อเพราะถ้าจะให้เขียนละเอียดจริงๆ คงต้องไปถึงประเทศญี่ปุ่นกันละครับ แต่เท่านี้ก็สามารถที่จะเอาความรู้ที่ได้รับไปปรับใช้กับวิถีของเราได้บ้าง...
Credit : fwmail.teenee.com
